พัสดุตีกลับ เป็นหนึ่งในต้นทุนที่ร้านค้าออนไลน์มักมองข้าม เพราะแม้สินค้าจะไม่ได้ส่งถึงมือลูกค้า แต่ร้านอาจยังต้องรับภาระค่าใช้จ่ายในการขนส่งกลับต้นทาง แล้วถ้าเกิดขึ้นบ่อย ๆ ค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ ต่อออเดอร์ก็สามารถสะสมจนกลายเป็นต้นทุนก้อนใหญ่ได้

คำถามที่ร้านค้ามักสงสัยคือ 
“ลูกค้าไม่รับของ พัสดุตีกลับ ร้านต้องเสียค่าส่งเพิ่มไหม?” และ “มีขนส่งไหนที่ไม่เสียค่าตีกลับบ้าง?”

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของผู้ให้บริการขนส่งและเรทที่ร้านใช้ เพราะแต่ละบริการกำหนดค่าตีกลับแตกต่างกัน บางบริการคิดค่าขนส่งกลับ ขณะที่บางบริการมีเงื่อนไข ตีกลับฟรี ดังนั้นก่อนเลือกขนส่ง ร้านควรเช็กให้ชัดเจน

Order Plus (ออเดอร์พลัส) จะพาไปดูว่า พัสดุตีกลับคืออะไร เกิดจากอะไร ใครเป็นคนจ่ายค่าตีกลับ และมีขนส่งไหนที่ไม่คิดค่าตีกลับ พร้อมแนวทางลดต้นทุนสำหรับร้านค้าที่ต้องจัดส่งสินค้าจำนวนมาก

พัสดุตีกลับคืออะไร?

พัสดุตีกลับ (Return to Sender) คือกรณีที่ขนส่งไม่สามารถนำจ่ายสินค้าให้ผู้รับได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด จึงส่งพัสดุกลับไปยังผู้ส่งหรือร้านค้า

สาเหตุไม่ได้มีเพียงกรณีที่ลูกค้า “ไม่รับของ” เท่านั้น แต่ยังอาจเกิดจากข้อมูลการจัดส่งหรือสถานการณ์ระหว่างการนำจ่าย เช่น

• ไม่มีผู้รับอยู่ตามที่อยู่
• ติดต่อผู้รับไม่ได้
• ที่อยู่หรือข้อมูลผู้รับไม่ถูกต้อง
• ผู้รับปฏิเสธการรับพัสดุ
• นำจ่ายไม่สำเร็จตามเงื่อนไขของขนส่ง

ตัวอย่างเช่น ร้านค้าส่งสินค้าแบบ COD (เก็บเงินปลายทาง) เมื่อลูกค้าไม่อยู่บ้านหรือไม่สามารถติดต่อได้ พัสดุอาจนำจ่ายไม่สำเร็จและถูกส่งกลับมายังร้านค้า ซึ่งสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ก็อธิบายกรณีที่นำจ่ายไม่สำเร็จและพัสดุถูกส่งกลับไปยังผู้ส่งไว้เช่นกัน

ดังนั้น “พัสดุตีกลับ” ไม่ได้แปลว่าลูกค้าตั้งใจไม่รับของเสมอไป แต่เป็นสถานะที่เกิดขึ้นเมื่อการจัดส่งไปยังผู้รับไม่สำเร็จและพัสดุต้องกลับต้นทาง

พัสดุตีกลับเสียค่าส่งไหม?

คำตอบคือ อาจจะเสีย และอัตราค่าตีกลับไม่ได้เหมือนกันทุกขนส่งโดยทั่วไปเมื่อพัสดุถูกส่งกลับ ร้านค้าอาจต้องรับผิดชอบค่าขนส่งสินค้ากลับ หรือค่าใช้จ่ายอื่นตามเงื่อนไขของบริการที่เลือก

ตัวอย่างเช่น เงื่อนไขการให้บริการของ Nim Express ระบุว่า เมื่อมีการส่งคืนสินค้า สินค้าจะถูกส่งกลับไปยังผู้ส่ง และผู้ส่งเป็นผู้รับผิดชอบค่าขนส่งสินค้ากลับ นอกจากนี้ค่าธรรมเนียมการจัดส่งเดิมก็ไม่สามารถขอคืนได้ตามเงื่อนไขที่ระบุไว้

เพราะฉะนั้น หากร้านส่งพัสดุราคา 30 บาทแล้วเกิดตีกลับ ร้านอาจไม่ได้เสียเพียง “ค่าส่งขาไป” เท่านั้น แต่ต้องดูด้วยว่า ขนส่งคิดค่าขนส่งขากลับเท่าไร

สมมติตัวอย่างให้เห็นภาพ

ร้านค้าส่งสินค้า 1 กล่อง

• ค่าส่งขาไป 30 บาท
• ลูกค้าไม่รับสินค้า
• พัสดุถูกส่งกลับ
• ขนส่งคิดค่าตีกลับ 30 บาท

ต้นทุนด้านขนส่งของออเดอร์นี้อาจกลายเป็น 60 บาท ทั้งที่สินค้ายังกลับมาอยู่ที่ร้านและไม่ได้เกิดยอดขาย หากร้านมีพัสดุตีกลับวันละหลายกล่อง ต้นทุนส่วนนี้ก็จะสะสมขึ้นเรื่อย ๆ

กรมสรรพากรเองก็แยก “ค่าขนส่งออก” ที่ผู้ขายเป็นผู้รับภาระไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการขายของกิจการ สะท้อนว่าค่าขนส่งเป็นต้นทุนที่ร้านค้าควรนำมาพิจารณาในการบริหารต้นทุนของธุรกิจ

หมายเหตุ: ค่าตีกลับจริงควรตรวจสอบจากเรทและเงื่อนไขของขนส่งที่ร้านใช้งาน ณ วันที่ส่ง เพราะอัตราและเงื่อนไขสามารถแตกต่างกันตามประเภทบริการ พื้นที่ และช่องทางที่ใช้ส่ง

ค่าตีกลับพัสดุคิดจากอะไร?

ถ้าสงสัยว่า “ทำไมพัสดุตีกลับแต่ยังมีค่าใช้จ่าย?” ลองมองง่าย ๆ เมื่อพัสดุเดินทางไปถึงปลายทางแล้วไม่สามารถส่งมอบได้ ขนส่งจึงต้องดำเนินการนำพัสดุกลับไปยังต้นทางอีกครั้ง ค่าใช้จ่ายจึงขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของแต่ละบริการ

สิ่งที่ร้านควรเช็กก่อนเลือกขนส่ง ได้แก่

1. ค่าขนส่งขาไป

เป็นค่าใช้จ่ายในการส่งสินค้าไปยังลูกค้า ซึ่งอาจคิดตามน้ำหนัก ขนาด ระยะทาง หรือเงื่อนไขของบริการ

2. ค่าตีกลับ

บางบริการคิดค่าตีกลับเต็มจำนวน บางบริการคิดเป็นสัดส่วนของค่าส่งขาไป และบางบริการอาจมีเงื่อนไขตีกลับฟรี

3. ค่าบริการอื่น ๆ

นอกจากค่าขนส่งและค่าตีกลับ ร้านควรตรวจสอบค่าบริการอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น COD ค่าพื้นที่พิเศษ หรือเงื่อนไขการเข้ารับพัสดุ

ขนส่งไหนไม่เสียค่าตีกลับ?

จากข้อมูลเรทการจัดส่งที่ Order Plus (ออเดอร์พลัส) ในปัจจุบัน พบตัวอย่างบริการที่ระบุ “ฟรีค่าตีกลับ” เช่น SPX Express และ Thailand Post ขณะที่บางบริการ เช่น KEX หรือ J&T มีการระบุค่าตีกลับตามเงื่อนไขของบริการนั้น ๆ

ข้อมูลข้างต้นเป็นตัวอย่างจากเรทของ Order Plus (ออเดอร์พลัส) ไม่ควรนำไปเหมารวมกับทุกช่องทางการส่งของขนส่งนั้น ๆ เพราะร้านค้าแต่ละระบบอาจได้รับเรทและเงื่อนไขแตกต่างกัน

ทำไมร้านค้าออนไลน์ควรใส่ใจ “ค่าตีกลับ”

เพราะพัสดุตีกลับไม่ได้กระทบแค่ค่าขนส่ง แต่ยังส่งผลต่อการบริหารร้านในหลายด้าน

1. เพิ่มต้นทุนต่อออเดอร์

ออเดอร์ที่ขายไม่ได้ แต่มีการจัดส่งไปแล้ว อาจยังมีต้นทุนค่าขนส่งเกิดขึ้น

2. เสียเวลาในการจัดการ

เมื่อสินค้าถูกส่งกลับ ร้านต้องตรวจสอบพัสดุ รับสินค้าเข้าสต็อก และอาจต้องติดต่อกับลูกค้าเพื่อจัดส่งใหม่

3. สินค้าบางประเภทอาจได้รับความเสียหาย

โดยเฉพาะสินค้าที่มีความเปราะบาง อาหาร หรือสินค้าที่จำเป็นต้องควบคุมสภาพ การเดินทางไป-กลับอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสินค้า

4. สต็อกอาจไม่ตรงกับระบบ

ถ้าร้านมีออเดอร์จำนวนมาก แต่ไม่มีระบบจัดการที่ดี การรับของตีกลับแล้วนำกลับเข้าสต็อกอาจเกิดความผิดพลาดได้

วิธีลดปัญหาพัสดุตีกลับสำหรับร้านค้าออนไลน์

แม้ร้านค้าจะไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมของลูกค้าได้ทั้งหมด แต่สามารถลดโอกาสเกิดพัสดุตีกลับได้ด้วยการจัดการตั้งแต่ก่อนส่ง

1. ตรวจสอบชื่อ ที่อยู่ และเบอร์โทรให้ครบ

ก่อนสร้างรายการจัดส่ง ควรตรวจสอบข้อมูลผู้รับให้เรียบร้อย โดยเฉพาะบ้านเลขที่ หมู่บ้าน อาคาร ห้อง และเบอร์โทรศัพท์

2. ยืนยันออเดอร์ก่อนจัดส่ง

สำหรับร้านที่รับออเดอร์ผ่านแชทหรือไลฟ์ ควรมีขั้นตอนยืนยันสินค้า จำนวน ที่อยู่ และวิธีชำระเงินก่อนส่ง

3. แจ้งลูกค้าเมื่อพัสดุกำลังจัดส่ง

การแจ้งเลขติดตามพัสดุช่วยให้ลูกค้าสามารถตรวจสอบสถานะและเตรียมรับสินค้าได้

4. ติดตามออเดอร์ที่มีความเสี่ยง

หากเห็นสถานะนำจ่ายไม่สำเร็จหรือมีปัญหาติดต่อผู้รับไม่ได้ ร้านควรรีบติดต่อลูกค้าเพื่อช่วยประสานงานก่อนที่พัสดุจะเข้าสู่กระบวนการส่งคืน

5. เลือกขนส่งที่มีเงื่อนไขเหมาะกับร้าน

ถ้าร้านมีพัสดุ COD จำนวนมากหรือมีอัตราตีกลับค่อนข้างสูง “ค่าตีกลับ” ควรเป็นหนึ่งในปัจจัยที่นำมาเปรียบเทียบก่อนเลือกขนส่ง ไม่ควรดูเพียงราคาค่าส่งขาไปอย่างเดียว

Order Plus ช่วยได้อย่างไร?

สำหรับร้านค้าที่ต้องจัดการออเดอร์จำนวนมาก การเลือกขนส่งเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการลดต้นทุน เพราะอีกเรื่องที่สำคัญคือ การจัดการออเดอร์และพัสดุให้เป็นระบบ

Order Plus (ออเดอร์พลัส) เป็นระบบหลังบ้านสำหรับร้านค้าออนไลน์ที่รวมการจัดการออเดอร์ ลูกค้า และพัสดุไว้ในระบบเดียว โดยรองรับขนส่งชั้นนำหลายราย เช่น SPX Express, Flash Express และ Thailand Post เป็นต้น

ร้านสามารถสร้างรายการส่ง พิมพ์ใบปะหน้า และตรวจสอบสถานะพัสดุผ่านระบบได้ รวมถึงมีทีมงานช่วยติดตามพัสดุและประสานงานเมื่อเกิดปัญหาตามข้อมูลบนเว็บไซต์ Order Plus (ออเดอร์พลัส) 

ที่สำคัญ สำหรับร้านที่ขายหลายช่องทาง การมีระบบจัดการออเดอร์ไว้ในที่เดียวช่วยลดการทำงานซ้ำและลดโอกาสเกิดความผิดพลาดจากการจัดการหลายระบบพร้อมกัน

ดังนั้น หากต้องการลดต้นทุนจากพัสดุตีกลับ อาจเริ่มจาก 2 เรื่องควบคู่กัน คือ เลือกเรทขนส่งที่มีเงื่อนไขค่าตีกลับเหมาะกับขนาดร้าน + จัดการออเดอร์และสถานะพัสดุให้เป็นระบบ

สรุป พัสดุตีกลับเสียค่าส่งไหม?

พัสดุตีกลับมีโอกาสเสียค่าขนส่งเพิ่ม แต่จะเสียเท่าไรหรือฟรีหรือไม่ ขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ ประเภทบริการ และเรทที่ร้านใช้

ดังนั้นก่อนเลือกขนส่ง ร้านค้าออนไลน์ควรดูมากกว่าค่าส่งขาไป โดยควรเช็กทั้ง

• ค่าส่งขาไป
• ค่าตีกลับ
• ค่าบริการ COD
• ค่าพื้นที่พิเศษ
• เงื่อนไขการเข้ารับพัสดุ
• เงื่อนไขอื่น ๆ ของแต่ละบริการ

เพราะถ้าร้านมีพัสดุตีกลับเป็นประจำ การเลือกบริการที่มีเงื่อนไขตีกลับเหมาะสมอาจช่วยควบคุมต้นทุนได้มากกว่าการเลือกจากค่าส่งขาไปเพียงอย่างเดียว

และหากร้านต้องจัดการออเดอร์จำนวนมาก การมีระบบหลังบ้านอย่าง Order Plus (ออเดอร์พลัส) ที่รวมการจัดการออเดอร์และการจัดส่งไว้ในที่เดียว ก็ช่วยให้ร้านติดตามงานหลังบ้านได้เป็นระบบมากขึ้น

FAQ คำถามที่พบบ่อยเรื่องพัสดุตีกลับ

Q : พัสดุตีกลับคืออะไร?

A : พัสดุตีกลับคือพัสดุที่ไม่สามารถจัดส่งให้ผู้รับได้สำเร็จตามเงื่อนไข จึงถูกส่งกลับไปยังผู้ส่ง โดยสาเหตุอาจมาจากไม่มีผู้รับ ติดต่อไม่ได้ ที่อยู่ไม่ถูกต้อง หรือผู้รับปฏิเสธรับสินค้า เป็นต้น

Q : ลูกค้าไม่รับของ ร้านต้องเสียค่าตีกลับไหม?

A : ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของขนส่งและบริการที่ร้านเลือกใช้ บางบริการคิดค่าขนส่งกลับ ขณะที่บางบริการมีเงื่อนไขตีกลับฟรี

Q : ขนส่งไหนไม่เสียค่าตีกลับ?

A : ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกเรท เพราะเงื่อนไขอาจแตกต่างกันตามบริการและช่องทางที่ใช้ส่ง ตัวอย่างข้อมูลเรทของ Order Plus ระบุว่า SPX Express, Flash Express และ Thailand Post มีเงื่อนไขฟรีค่าตีกลับ

Q : ลดปัญหาพัสดุตีกลับได้อย่างไร?

A : ร้านสามารถลดโอกาสพัสดุตีกลับได้ด้วยการตรวจสอบข้อมูลผู้รับ ยืนยันออเดอร์ แจ้งเลขติดตาม และติดตามสถานะนำจ่ายไม่สำเร็จเพื่อประสานงานกับลูกค้าให้เร็วขึ้น

Q : Order Plus มีขนส่งอะไรบ้าง?

A : ปัจจุบันเว็บไซต์ Order Plus มี 7 ขนส่ง ได้แก่ Flash Express, Thailand Post, SPX Express, KEX, J&T Express, DHL และ Nim Express

แหล่งอ้างอิง

• Order Plus 
• Thailand Post 
• ETDA 
• Nim Express 
• กรมสรรพากร